Once upon a time in Anatolia

Σήμερα έχει άρωμα ανατολής. Πιο ανατολίτικη ταινία δύσκολα βρίσκεις από το Once upon a time in Anatolia.

Μια μηχανοκίνητη πομπή τριών αυτοκινήτων κινείται ένα βράδυ στις αχανείς ερημιές της τουρκικής επαρχίας, ψάχνοντας κάτι. Όχι ακριβώς βραδιές μαγικές, νύχτες αραβικές γιατί αυτό που ψάχνουν είναι ένα πτώμα και αυτοί που ψάχνουν είναι κάτι μπάτσοι, κάτι στρατιωτικοί (για χαμάληδες), οι ύποπτοι για τον φόνο και ένας γιατρός. Δύσκολο το εγχείρημα γιατί μιλάμε για βαθιά σκοτάδια εκεί πέρα. Όπως κατάλαβες η υπόθεση τραβάει σε μάκρος.

Την ταινία αυτή ,που στον τίτλο παραφράζει μια άλλη του Sergio Leone, μπορείς να την εκλάβεις και σαν μια τούρκικη(ή τουλάχιστον του Ceylan) σύγχρονη ερμηνεία του western. Οι χαρακτήρες τόσο φυσιογνωμικά όσο και στα λόγια τους αντιπροσωπεύουν επάξια την εικόνα τους ως Τούρκων στο φακό. Μα, πάνω από όλα διατυμπανίζει τις ανατολικές της καταβολές διαμέσου του ρυθμού της, νωχελικού και στοχαστικού.

Όπως και στους προηγούμενους 3 πιθήκους του ίδιου, η εξέλιξη της δράσης (που εδώ δεν είναι και σπουδαία) περνάει στην τελευταία μοίρα και τον πρώτο λόγο αποκτά η κάμερα. Πιστεύω ότι στο "Κάποτε" τον πετυχαίνει καλύτερα αυτόν τον συνδυασμό συγκριτικά με τα πιθήκια, γιατί η κούραση που προκάλει από ένα σημείο και μετά στον ασυνήθιστο σε τέτοιους ρυθμούς θεατή συμπίπτει όμορφα με την συσωρευμένη κούραση των πρωταγωνιστών από την άκαρπη αναζήτηση τους.

Άσε που πάντα υπάρχουν τα πανέμορφα εικαστικά πλάνα του Gökhan Tiryaki που έχει δουλέψει στις 3 τελευταίες παραγωγές του Ceylan,για να βγεις από το δίλημμα την κλείνω ή όχι. Εκτός των πλάνων στην βραδινή εξοχή που τα βάζεις και μεμονωμένα στον τοίχο σου, η σκηνή με την κόρη του δημάρχου (δες και θα καταλάβεις για τι πράγμα μιλάω) είναι από τις καλύτερες που έχω δει εδώ και καιρό.

Παρόλαυτα καταλαβαίνω αν κουραστείς και βρεις πολλά πράγματα επιτηδευμένα art-house ή απλώς ανούσια. Η Ανατολία ακολουθώντας την μορφή των προηγούμενων ταινιών του παραμένει δυσπρόσιτη και σε σημεία εξουθενωτική αλλά ανταμοίβει σχετικά όποιον ακολουθήσει την διαδρομή μέχρι το τέλος. Από την άλλη, ίσως και όχι, ίσως και μια αλλαγή κινηματογραφικής ρότας να βοηθούσε την επικοινωνία του σκηνοθέτη με το κοινό (του).

Εν πάσει περιπτώση για ανατολή σε εκδοχή fast food χτύπα εδώ.