Τι μας έμεινε απο την Θεσσαλονίκη (52o TIFF) μέρος 1ο

Αναγνώστες!

Το φεστιβάλ έφτασε φέτος ανανεωμένο με βελτιωμένο πρόγραμμα (σε σχέση με πέρυσι) και δεν απογοήτευσε ούτε τους πιο δύστροπους σινεφίλ. Περίσσια φιλμ μας χάρισαν ένα δεκαήμερο υψηλής κινηματογραφικής απόλαυσης με την ένταση αμείωτη τόσο μέσα όσο και έξω απο τις αίθουσες. Πλειάδα σκηνοθετών, ηθοποιών, παραγωγών και τεχνικών παρέλασε μπροστά απο τα αχόρταγα (για λιγη καλλιτεχνικη αστρόσκονη) μάτια μας. Στιγμές καταβληθήκαμε από τον τύφο(εθελοντές) αλλά αυτό δεν στάθηκε αρκετό για να μειώσει την θετική εντύπωση που αποκομίσαμε.

Ακολουθούν λίγα λόγια για κάθε μια απο τις ταινιές που παρακολουθήσαμε.

Ulrich Seidl

Αυστριακός σκηνοθέτης, στον οποίο είχε αφιέρωμα το φεστιβάλ. Μετεωριζόμενος ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ και την μυθοπλασία παρουσιάζει ιδιόμορφες περιπτώσεις ανθρώπων, συνήθως περιθωριακών, χωρίς κινηματογραφικό ρετουσάρισμα. Εμμένει στην καθημερινότητά τους, η οποία δεν απέχει ίσως, τελικά, τόσο από την δικιά μας όσο φαίνεται. Λιτές ταινίες, ωμά δοσμένες με προσεγμένο καδράρισμα και στυλιζάρισμα των πλάνων. Τόσο το φυσικό φως όσο και ο φυσικός ήχος (παντελής έλλειψη μουσικής επένδυσης) εντείνουν τον ρεαλισμό στις ταινίες του.

Tierische Liebe (1996)

"Never have I looked so directly into hell." δήλωσε ο Herzog για αυτό το ντοκιμαντέρ. Συγκερασμός συνεντεύξεων ετερόκλητων, μοναχικών ανθρώπων (στα όρια των κοινωνιοπαθών) σε μεγάλες πόλεις, με ιδιαίτερες σχέσεις με τα κατοικίδια τους. Μέσα απ' αυτό κάνει εναν εκτενέστερο σχολιασμό των ανθρωπίνων σχέσεων. Πλούσιοι και φτωχοί, ζευγάρια και εργένηδες μαζί με νυφίτσες, κουνέλια, σκυλιά και γάτες σκιαγραφούν τις διαφορετικές όψεις του πορτρέτου του ζωόφιλου.

Die Letzten Maenner (1994)

Παρακολουθούμε την προσπάθεια ενος Αυστριακού πρόσφατα χωρισμένου δασκάλου, βαθύτατα απογοητευμένου από τις ανεξάρτητες γυναίκες της χώρας του, να βρει μια στοργική και υποταγμένη σύζυγο απο τα βάθη της Ασίας. Στην πορεία της αναζήτησης συνομιλεί με ομοιοπαθείς διαζευγμένους που έχουν ήδη βρει την ευτυχία στο πλευρό τέτοιων αφοσιωμένων νοικοκυρών. Άποψη των ανδρών της Ευρώπης του '90 για τις γυναίκες -ολίγον φαλλοκρατική.

Der Busenfreund (1997)

Αλογοουράς, υποχόνδριος καθηγητής μαθηματικών μονολογεί παραληρηματικά για την ψύχωση του με την γυναικεία φυσιολογία και την ηθοποιό Senta Berger. Όπως προδίδει ο τίτλος το σημείο στο οποίο επικεντρώνεται δεν είναι άλλο απο τα γυναικεία στήθια. Ενδιάμεσα παρεμβάλλονται σκηνές απο την ασφυκτική ρουτίνα της συγκατοίκησης με την ηλικιωμένη μάνα του. Οι συνήθειες της, όπως το να εισπνέει γκάζι απο την κουζίνα, έρχονται να επιβεβαιώσουν την λαική ρήση "κατα μάνα κατα κύρη κατα γιο και νοικοκύρη". Ενδιαφέρον παρουσιάζει η κραυγαλέα αντίθεση μεταξύ της μηδενικής  κοινωνικότητας του και της εκτενούς ανάλυσης του για τις γυναίκες.

Hundstage (2001)

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες, πρόκειται για μια ταινία μυθοπλασίας, η οποία και τον έκανε ευρέως γνωστό. Ο τίτλος αναφέρεται στις πιο ζεστές μέρες του καλοκαιριού, διάστημα μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται η ταινία. Η ιστορία αναπτύσσεται πάνω σε έξι χαρακτήρες οι οποίοι διασταυρώνονται και αλληλοσυγκρούονται. Έναν αποτυχημένο (έλληνα) πλασιέ συστημάτων ασφαλείας, ένα χωρισμένο ζευγάρι σημαδεμένο απο τον θάνατο της κόρης τους που συνεχίζει να συγκατοικεί,  μια ψυχωτική κοπέλα που διαρκώς κάνει ωτοστόπ σε αγνώστους προσβάλλοντας τους ή απαριθμώντας τους αδιάφορα top 10 και εναν γέρο που προβάλλει στην οικιακή βοηθό του και τον σκύλο του τα συναισθήματα για την μακαρίτισσα γυναίκα του

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Piano in a Factory(2010)

Μετά την άδοξη κατάληψη του γάμου τους και προκειμένου να δελεάσει την κόρη του να μείνει μαζί του, ο πλέον άνεργος εργάτης εργοστασίου με την συμβολή φίλων και γνωστών αποφασίζει να φτίαξει ένα εργοστασιακό πιάνο για την μελέτη του απογόνου του. Στο περιβάλλον της οικονομικής δυσπραγίας των αρχών της δεκαετίας του '90 στην Κίνα και υπό την σκιά του ανεπτυγμένου κολοσσού γείτονα (Ρωσία), η ταινία επικεντρώνεται στην μεταφορά του κλίματος της εποχής με την υπόθεση να έχει περιφερειακό ρόλο. Τα  ενδιάμεσα μουσικοχορευτικά διαλείμματα δίνουν ένα άρωμα Bollywood, χωρίς να βελτιώνουν κάπως το αποτέλεσμα.

*Αισθανόμαστε υποχρεωμένοι να γράψουμε για τις σκέψεις στις οποίες οδήγησε η ταινία ενα μέλος της συντροφιάς.Το κεφάλαιο σε αργία έχει σημαντικές επιπτώσεις σε μια κοινωνία τόσο σε επίπεδο ψυχολογικό όσο και σε επίπεδο χαμένου έργου εξαιτίας της αδράνειας του παραγωγικού εξοπλισμού και ανθρώπινου δυναμικού, κατάσταση η οποία επηρεάζει την κοινωνία σαν σύνολο.

Το κινηματογραφικό ντεμπούτο του σκηνοθέτη ξεκίνησε απο το καναδέζικο ΤIFF για να ολοκληρώσει τον επιτυχημένο κύκλο των φεστιβαλ στο δικό μας, κάνοντας περι τις πενήντα ενδιάμεσες στάσεις.

Cut (2011)

Η υπόθεση της ταινίας είναι στ'αλήθεια αδιάφορη. Ανερχόμενος underground σκηνοθέτης, φονταμενταλιστής του καθαρού κινηματογράφου, μπλέκει με την yakuza για χρέη του αδερφού του. Μοναδική λύση προκειμένου να ξεχρεώσει η γρονθοκόπηση του επι πληρωμεί.

Η προσπάθεια ενός ατάλαντου σκηνοθέτη να παρουσιάσει την λίστα με τις 100 αγαπημένες του ταινίες (100 punches 100 movies) μετά απο ένα δίωρο πρελούδιο γκρίνιας και φλυαρίας για το πως αντίθετα με το παρελθόν η πλειονότητα των σημερινών ταινιών είναι "ταινίες σκουπίδια". "Ο κινηματογράφος μπορεί να είναι και τέχνη και ψυχαγωγία" υποστηρίζει, αποτυγχάνοντας ο ίδιος και στα δυο. Cut the crap.

Finisterrae (2010)

Δυο φίλοι φαντάσματα κουρασμένα από την ναυτία της αιωνιότητας αποφασίζουν να διανύσουν το δύσβατο μονοπάτι για να μεταβούν στον κόσμο των εφήμερων θνητών υπάρξεων. Ο σουρεαλισμός κυριαρχεί από το πρώτο καρέ της ταινίας μέχρι και τον τελευταίο τίτλο τέλους. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε άγρια φυσικά τοπία απαράμιλλης ομορφιάς και άφθαστης αισθητικής. Τα φαντάσματα έχουν πολύ ανθρώπινους χαρακτήρες και ανάγκες/συμπεριφορές αλλά αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα (σαν) να είναι από διαφορετικό κόσμο. Τα μοναδικά έμβια όντα που συναντούν στο ταξίδι τους, εκτός από μια άτυχη χίπισσα, είναι ομιλούντα ζώα και ανθρωπομορφικά δέντρα που λειτουργούν ως συμπληρωματικοί χαρακτήρες. Στην ταινία, αν και ισπανική,οι ήρωες παραδόξως μιλάνε ρώσσικα.

L'odre et la morale (2011)

Πολιτική ταινία του Mathieu Kassovitz ( Το Μίσος) σχετικά με την κατάπνιξη της εξέγερσης των ιθαγενών της υπό γαλλικής κηδεμονίας Νέας Καληδονίας. Κάτω από την πίεση των επικείμενων προεδρικών εκλογών στην Γαλλία η ανάγκη απελευθέρωσης των τριάντα απαχθέντων από τους ιθαγενείς γίνεται επιτακτική. Δυο ώρες στρατιωτικών διαπραγματεύσεων με έντονο πολιτικό παρασκήνιο από την σκοπιά του επικεφαλής, επίλεκτης αντιτρομοκρατικής μονάδας. Αν και, τόσο το σκάνδαλο -θέμα αμιγώς γαλλικό- όσο και τα ηθικά διλήμματα του πρωταγωνιστή μας αφήνουν κάπως αδιάφορους, η ταινία θα ικανοποιήσει τους λάτρεις του είδους. Φονιάδες των Λαών, Γάλλοι.

[caption id="" align="alignright" width="218" caption="μαζι με το βρακί της, ξεθάβει και την υπόθεση"][/caption]

Der Brand (2011)

Διευθυντής ιδιωτικής κλινικής, οικογενειάρχης και ευυπόληπτος βιάζει ανήμπορη μασέζ. Μετά την σύντομη συγκάλυψη του περιστατικού αποφασίζει να κινηθεί εναντίον του νομικά αλλά και με σπασμωδικές προσπάθειες αυτοδικίας. Η περιπλάνηση μιας ανίσχυρης γυναικούλας στον λαβύρινθο της φαλλοκρατικής δικαιοσύνης. Μολαταύτα το γυναικείο κοινό έδειξε συγκινημένο. Εγώ πάλι συγκινήθηκα όταν στο υπόβαθρο του πλάνου φάνηκε το οικογενειακό Wii. Διπρόσωπο φίδι, ο δικός της...

Sleepwalk (1986)

Μεταφράστρια αναλαμβάνει την αποκωδικοποίηση αρχαίου κινέζικου χειρόγραφου με μυστικιστικό περιεχόμενο. Η υπόθεση είναι αδιάφορη και η ταινία ακολουθεί ασύνδετη αφήγηση με σουρεαλιστικά στοιχεία και έντονο το υπερφυσικό στοιχείο. Η σύντομη διάρκεια της δεν της αφήνει το περιθώριο να γίνει κουραστική αν και δεν γίνεται ούτε ενδιαφέρουσα. Η συνεργασία της Sara Driver με τον Jarmusch είναι φανερή στην φωτογραφία της ταινίας και σε στοιχεία της καθημερινότητας των ηρώων.

Mabul (2011)

Ο Γιόνι είναι 13 χρονών και μικροκαμωμένος. Στο σχολείο με αντάλλαγμα λίγα χρήματα κάνει τις εργασίες των συμμαθητών του. Με τα κέρδη αυτά αγοράζει από το γυμναστήριο σκευάσματα με εικόνες μποντιμπιλντεράδων στην συσκευασία. Ταυτόχρονα προετοιμάζεται για το Bar Mitzva του. Στο σπίτι τα πράγματα δεν είναι και τόσο καλά όσο δείχνουν. Η μητέρα και ο πατέρας του έχουν μια σχέση που παραπαίει. Βρίσκονται και οι δύο εγκλωβισμένοι τόσο στην εικόνα της οικογένειας όσο και στους εαυτούς τους. Τα όσα δεν λέγονται όμως τους πνίγουν. Και πνίγουν και τον μικρό, όπως λέει ο τραγουδοποιός. Στο σημείο αυτό μπαίνει στο πλάνο ο 17χρονος νοητικά καθηστερημένος αδερφός του Γιόνι. Για χρόνια έγκλειστος, τώρα πρέπει να προσαρμοστεί στο περιβάλλον της οικογένειας ή η οικογένεια να προσαρμοστεί σε αυτόν, καθώς το ίδρυμα που βρισκόταν, κλείνει λόγω έλλειψης χρημάτων. Εδώ, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η λέξη "καταλύτης". Η ταινία εκτυλλίσεται ανάμεσα σε όμορφα πλάνα και την αναπάντεχα αυθεντική ερμηνεία του Γιόνι.

Cigan (2011)

Παρουσίαση της τσιγγάνικης μειονότητας σε χωριό της Σλοβακίας επικεντρωμένη στον 14χρονο Άνταμ. Όπως δήλωσε και ο σκηνοθέτης, πρόθεση του ήταν να δημιουργήσει μια τσιγγάνικη εκδοχή του Άμλετ αλλά στην πορεία πρόσθεσε πολλά επεισόδια επηρεασμένα από την ζωή στο χωριό. Το αποτέλεσμα διατηρεί τα βασικά στοιχεία του σαιξπηρικού έργου αποκλίνει όμως πολύ από αυτό. Με όχημα τον διαφορετικό Άνταμ η ταινία προσπαθεί να αναδείξει το χάσμα μεταξύ του πλυθησμού των τσιαγγάνων και των Σλοβάκων. Στην αυθεντικότητα της ταινίας συνεισφέρουν οι ερασιτέχνες ηθοποιοί και μουσικοί, αποκλειστικά κάτοικοι του καταυλισμού.